مهمترین ملاکها و معیارهای انتخاب همسر چیست؟

مهمترين ملاكها و معیارهای انتخاب همسر چيست؟

مهمترین ملاکها و معیارهای انتخاب همسر چیست؟

مهمترین ملاکها و معیارهای انتخاب همسر چیست؟

ازدواج و تشکیل زندگی از مهمترین و حساس ترین فصل های زندگی انسان است. هدف ازدواج انتخاب یک همسفر و همراه و یاوری است که به وسیلۀ او به کمال برسیم همان طور که امام علی (ع) دربارۀ ازدواجش با حضرت فاطمه (س) فرمود: «نِعمَ العون عَلَیّ طاعة الله»؛ همسرم فاطمه یاور خوبی برای من در اطاعت و عبادت خداست. اگر بخواهیم به چنین هدفی نائل شویم، باید برای انتخاب همسر، ملاکهای خاصی در نظر بگیریم.

در انتخاب همسر، باید متوجه باشیم می خواهیم کسی را انتخاب کنیم که یک عمر در کنار او زندگی کنیم. نباید این مسألۀ مهم از روی احساسات و بدون دقت و مشورت انجام گیرد؛ زیرا اگر انسان دچار همسر ناشایست یا نامتناسب و ناهماهنگ شود، کارش بسیار مشکل خواهد بود و به جرأت می توان گفت بیشتر مشکلاتی که در زندگی خانوادگی به وجود می آید، به خاطر این است که دختر و پسر در انتخاب همسر و معیارها به خطا رفته اند و این فکر که انسان بگوید: فعلاً ازدواج می کنم و اگر در آینده نتوانستیم با هم زندگی کنیم، با طلاق از هم جدا میی شویم، کاملاً خطا و خطرناک است.

معیارها و ملاک‏هایى که در انتخاب همسر باید در نظر گرفته شود، دو نوع است:
الف) آنهایى که رکن و اساس‏اند و براى یک زندگى سعادتمندانه حتماً لازم‏ند.
ب) آنهایى که شرط کمال هستند و براى بهتر و کاملتر شدن زندگی اند و بیشتر به سلیقه و موقعیت افراد بستگى دارد.

ملاکهای دسته اول عبارتند از:

۱. تدین و دین دار بودن فرد؛ زیرا انسانی که دین ندارد هیچ ندارد. انسان بی دین، در حقیقت مردۀ متحرک است و کسی که پای بند به دین (که اصلی ترین مسألۀ زندگی است) نباشد هیچ تضمینی وجود ندارد که پای بند به رعایت حقوق همسر و زندگی مشترک باشد. انسان دیندار، هرگز نمی تواند با همسر بی دین کنار بیاید و با هم زندگی سعادتمندانه ای داشته باشند.

در روایاتی متعدد، نهی شده که: به شرابخوار همسر ندهید و کسی که دخترش را همسر شرابخوار کند، به دخترش جفا نموده و پیوند خویشاوندی خود را با او قطع کرده است» (۱). فرمایش پیامبر اعظم (ص) است که به شخصی که برای گرفتن راهنمایی دربارۀ انتخاب همسر خدمت ایشان آمد فرمودند: «علیک بذات الدین» بر تو باد که همسر دیندار بگیری (۲).

واضح است که منظور از متدین، کسی است که در همۀ اعمال، گفتار، اخلاق و همۀ امور زندگی، تابع اسلام باشد. از ثمرات آدم متدین می توان به موارد زیر اشاره نمود:

۱-۱. عفت؛ آدم دیندار، حتماً با عفت است.
۱-۲. نجابت؛ کسی که دین دارد، حیا دارد و آدم نجیبی است.
و مطابق با بعضی روایات، ازدواج با مردانی که از نظر اعتقادات دینی، منحرف یا سست هستند، نهی شده و علت آن چنین بیان گردیده که: «لأنّ المرأه تأخذ مِن أدب زوجها و یقهرها علی دینه»؛ زیرا زن تحت تأثیر اخلاق شوهرش قرار می گیرد و شوهر او را بر دینش مقهور می سازد» (۳).

۲. اخلاق نیک داشتن که منظور فقط خنده رویی و خوش خلقی مصطلح بین مردم نیست؛ بلکه منظور، داشتن صفات و خلق و خوهای پسندیده در نظر عقل و شرع است. در واقع، اخلاق و دین دو ملاک و معیار اصل در ازدواج و انتخاب همسر است. لذا رسول خدا فرمودند: «إذا جاءکم مَن ترضون خلقه و دینه فزوّجوه»؛ هرگاه خواستگاری که اخلاق و دین او را می پسندید نزد شما آمد، با ازدواج او موافقت کنید (۴). امام رضا (ع) در نامه ای که شخصی از حضرتش در مورد خواستگار خود از او سؤال نموده بود، نوشتند: اگر بد اخلاق است دخترت را به او نده (۵).

اگر بخواهیم نمونه هایی از اخلاق خوب و بد را اشاره کنیم، می توان موارد زیر را ذکر کرد:

الف) خوش زبانی و بد زبانی؛ زبان، ترجمان و بیانگر احوال درون است و زبان، دریچه ای است از محتویات درون فرد، زبان انسان، آیندۀ دل اوست.
ب) بزرگواری و حسادت
ج) خوش خلقی و کج خلقی
د) حق پذیری و لجاجت

۳. شرافت و اصالت خانوادگی که منظور شهرت خانوادگی نیست؛ بلکه منظور، نجابت و پاکی خانواده است؛ زیرا ازدواج دختر و پسر، تنها پیوند و ترکیب دو فرد نیست؛ بلکه پیوند دو خانواده است و نمی توان گفت من می خواهم با خود این فرد ازدواج کنم و کاری به خانواده و فامیلش ندارم؛ زیرا این فرد، شاخه ای است از این خانواده و از ریشه های همان درخت خانواده تغذیه کرده است و صفات اخلاقی، روحی، عقلی و جسمی آن خانواده را از راه وراثت و محیط و عادات به این فرد منتقل کرده است.

رسول خدا (ص) در این باره می فرمایند:
«در دامن خانواده شایسته ازدواج کنید؛ زیرا عرق (نطفه وژن ها) تأثیر می گذارد (۶). در روایتی دیگر پیامبر گرامی اسلام (ص) فرمودند: «انظر فی أیّ شی‏ء تضع ولدک فإن العرق دساس»؛ دقت کن که فرزندت را در کجا می گذاری (چه مادری را برای فرزندت انتخاب می کنی)؛ زیرا که اخلاق و خصایص پدران و مادران به فرزندان منتقل می گردد. مقصود این است که مراقب باشد از چه خانواده‏ ای، زن می گیری و یا به چه خانواده‏ ای، زن می دهی که اگر فرزندی از این راه نصیب شد، اخلاق و صفات آشکار و پنهان نیاکان خود را به ارث خواهد برد (۷).

۴. عقل در واقع همان نور افکنی است که جادۀ زندگی را روشن می کند و باید زن و شوهر، برای ادارۀ زندگی و تربیت فرزندان از نیروی عقل و فهم مجهز برخوردار باشند و رشد عقلی کافی پیدا کرده باشند؛ همان طور که ائمۀ اطهار، ما را از ازدواج با افراد احمق و کم عقل، نهی فرموده اند.

امیر مؤمنان (ع) می فرمایند: بپرهیزید از ازدواج با احمق؛ زیرا مصاحبت و زندگی با او بلاست و فرزندانش نیز تباه می شوند (۸).

۵. با توجه به نکات بیان شده اصل تناسب، همتایی و کفو همدیگر بودن که در روایات بین شده و از حساس ترین نکاتی است که باید در انتخاب همسر مورد توجه قرار گیرد، واضح می گردد. همتایی و تناسب از نظر و جنبه های مختلف مثلاً:
الف) تدین و میزان پای بندی به دستورات شرعی
ب) همتایی و هماهنگی فرهنگی و فکری
ج) همتایی اخلاقی و پای بندی به آداب اخلاقی

اما ملاکهایی که شرط کمال هستند و برای بهتر و کامل‌تر شدن زندگی مفیدند و بیشتر به سلیقه و موقعیت افراد بستگی دارد؛ مانند: سلامت جسمی و روحی (البته بستگی به نوع بیماری می تواند حتی جزء ملاکهای اصلی باشد)‌، کفو همدیگر بودن از نظر تحصیلات علمی، تناسب در زیبایی، تناسب سنی، تناسب مالی و سطح اقتصادی، مؤمن واقعی بودن و… که به اهمّ این موارد اشاره می کنیم:

۱. سلامت جسمانی و روانی نیز نقش بسیار مهمی در زندگی مشترک دارد؛ لذا قبل از اینکه مراسم عقد انجام شود، حتماً سلامت همسر هم از نظر روحی و هم از نظر جسمی باید احراز شود حتی مشکلات ژنتیکی نیز در خانوادۀ همسر باید مد نظر قرار گیرد؛ یعنی اگر خانواده ای هستند که بعضی از افراد آن به صورت مادر زادی، معلولیت ذهنی یا جسمی دارند، باید با احتیاط بیشتر و با مشاورۀ پزشکی و روانپزشکی ازدواج انجام شود.

۲. کفو همدیگر بودن از نظر تحصیلات علمی یعنی این طور نباشد که یک فرد تحصیل کرده با فردی بی سواد و یا خیلی کم سواد ازدواج کند؛ هرچه از نظر تحصیلات، سطح آنها به هم نزدیکتر باشد، بهتر است. این ویژگی، در رشد و تکامل زندگی و انجام وظایف همسری و تربیت فرزند، تأثیر نیکویی دارد. اما باید توجه داشت این خصوصیت نیز مانند زیبایی، شرط کمال است نه رکن و اساس. آنچه در این موضوع مهم است همتایی علمی بین دو همسر می باشد.

۳. تناسب سنی؛ یعنی بین ۴ تا ۶ سال مرد بزرگتر باشد، بهتر است. البته اگر همۀ شرایط ازدواج را همسر دارد، مقداری سن شوهر، کمتر یا بیشتر هم باشد، اشکال ندارد.

۴. زیبایی؛ اگر انسانی، قیافۀ ظاهری و اندام همسرش را نپسندد و او را دوست نداشته باشد، ممکن
است به طور ناخواسته به او ستم کند و از او بهانه و ایراد بگیرد و زندگی را بر او تلخ نماید.
وارد است که یکی از امامان معصوم، هنگامی که محاسن و موی مبارکش را با حنا رنگ کرده و خود را آراسته بود، شخصی با تعجب به ایشان گفت خود را چه زیبا کرده اید؟ امام فرمود: آراستگی و زیبایی مرد، بر عفت زن می افزاید.

آری، زیبایی به عنوان یک رکن اساسی و معیار مستقل در زندگی زناشویی مطرح نیست؛ بلکه یک صفت کمالی است که اگر با صفات و معیارهای رکنی و اساسی دیگر همراه بود، ارزش دارد وگرنه نه.

برای اینکه بتوان به یک تصمیم صحیح و عاقلانه ای رسید، در پایان توصیه می شود جهت اطلاعات بیشتر و دقیق تر و تصمیم گیری واقع بینانه تر برای مهمترین تصمیم دوران زندگی و نقطۀ عطف عمر خود، بهتر است در این زمینه هم تفکر بیشتری داشت و هم از نظرات و مشورت با افراد مورد اعتماد، والدین، یا اقوام نزدیک دلسوز و عاقل و با تجربه استفاده نمود.

شایان ذکر است که لازم نیست شخصی تمامی ملاکهای فوق را داشته باشد؛ بلکه برحسب موارد و موقعیت افراد و اولویت های مورد نظر حدود ۶۰ درصد این امتیازات، مورد قبول است.

********************************
معرفی منابع بیشتر برای مطالعه و آگاهی بیشتر:

۱. جوانان و انتخاب همسر، علی اکبر مظاهری، انتشارات پارسایان
۲. انتخاب همسر، آیت الله ابراهیم امینی، سازمان تبلیغات اسلامی
۳. تشکیل خانواده از سری آموزشهای خانواده، جمعی از مؤلفان، انجمن اولیاء مربیان

********************************
پی نوشت‏ها:
۱. الکافی، ج ۵، ص ۳۴۷.
۲. وسائل الشیعة، ج ۱۴ ، ص ۳۰.
۳. الکافی، ج ۵، ص ۳۴۸ و ۳۴۹.
۴. الکافی، ج ۵، ص ۳۴۷.
۵. جوانان و انتخاب همسر، علی اکبر مظاهری، ص ۱۱۲.
۶. جوانان و انتخاب همسر، علی اکبر مظاهری، ص ۱۱۵.
۷. آثار الصادقین، ج ۷، ص ۴۵۱.
۸. وسائل الشیعة، ج ۱۴، ص ۵۶.

********************************

#معیارهای_انتخاب_همسر  

بازنشر از پروفایل +یاس کبودمهمترين ملاكها و معیارهای انتخاب همسر چيست؟

مطالب مرتبط :

ارسال پاسخ

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


نُه − = 4